باریش

گل اوتور بیر چای ایچه ک سنله سؤزوم وار سن دانیش من ائشیدیم باللی دوداقینده گؤزوم وار

گل اوتور بیر چای ایچه ک سنله سؤزوم وار سن دانیش من ائشیدیم باللی دوداقینده گؤزوم وار

پیوندها

هال و سپیر(1921) دئییرلر کی دیل اینسانا اؤزل بیر تانری وئرگی سی دیر. اونلار دئییرلر بیر توپلومون دانیشدیغی دیل او توپلومون فرهنگینین بیر آیریلماز پارچاسی دیر.

دیلی آرادان گئدن توپلومون فرهنگی و مدنییتی ده آرادان گئدر.

اون بیرینجی کیلاسا اؤزل یئنی یازیلان اینگلیسی کیتابین ایلک یاپراغیندا بئله یازیلیب: دونیاده هئچ اولماسا 7000دیل وار آنجاق بو 7000 دیل بیر بیر جان وئریر نییه کی هر اون دؤرد گونده بیر دیل یوخ اولور.

هر دیل اؤلدوکجه اونونلا بیرگه مدنییت لر، فرهنگلر، عنعنه لر، کولتورلر و معنوی وارلیقلار یوخ اولور. 

بونلاری الدن وئرمه مک اوچون و مدنییتیمیزی قورویوب مدنییتسیز بیر توپلوم اولماماق اوچون  دیلیمیزی قورویوب ساخلامالییک.

دهقانی

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۴ مهر ۹۶ ، ۱۹:۴۹
باریش
در باره کاربرد ماغیل در ترکی

ماغیل تاکسی ایله گئده جگیدیک، سن قویمادین، پیادا گئتدیک یورولدوق.
معادل فارسی:
ما قصد داشتیم با تاکسی برویم تو نگذاشتی، پیاده رفتیم خسته شدیم.
ماغیل در مثال فوق در مفهوم «قصد داشتن» به کار رفته است.
 ماغیل اوینایاجاغیدیک سیز گلمه دینیز.
ما قصد داشتیم بازی بکنیم نیامدن شما مانع بازی ما شد.
در این مثال هم تقریبا همین معنی را دارد. چیزی که مشخص است اینست که بعد از این کلمه جمله زمان گذشته به کار می رود. کاری که در گذشته می توانست انجام شود اما نشده است. جمله بعد از  ماغیل تقریباً معادل جمله شرطی نوع دوم در انگلیسی است.
İf you came, we would play football.
اگر می آمدی،  فوتبال بازی می کردیم.
ماغیل فوتبال اوینایاجاغیدیک اگر گلسئیدین.
کاری که می توانست انجام شود ولی نشده است و فرصت از دست رفته است.
بنابراین
ماغیل زمانی استفاده می شود که فرصت انجام کاری در گذشته از بین رفته است.
در همه این مثالها چه در جمله انگلیسی و چه در جملات فارسی کلمه ای معادل برای «ماغیل» به کار نرفته است. اما این کلمه در ترکی با مفهوم قصد و نیت داشتن برای انجام کاری در گذشته در جملات انگلیسی و فارسی  برابری می کند که بنا به دلیلی انجام نشده است.
دهقانی
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ مهر ۹۶ ، ۲۲:۴۴
باریش

قلمqələm

قلم سؤزجوگو ایله ایلگیلی رحمتلیک دهخدا ایکی اوچ صفحه یازی یازیب آنجاق بونجا یازی «قلم» سؤزجوگونون فارسجا یا عربجه اولماغین گؤسترمه ییبدیر. بیلمیرم دهخدا بیر تورک اولاراق ندن بیر اینه اوجو قدر شک ائله مه ییبدیر کی بو سؤزجوک نییه بیر تورکجه سؤزجوک اولا بیلمز؟

«قلم» سؤزجوگونون «قرم»  garam, qərəm سؤزوندن  و اونون سونوجوندا  «قیریم» سؤزوندن آلیندیغین چوخ یازیلار قبول ائله میشدیر.

بوندان علاوه تورک دیلینده «ل» و«ر» سسی چوخ یئرده بیر بیرینین یئرینه کئچیرلر. من « دولما»  سؤزجوگون «دورما» شکلینده تلفظ ائدنلری گؤرموشم. اوشاقلار ایلک دیل آچیب دانیشاندا چوخ سؤزجوکلرده «ر» یئرینه «ل» دئییرلر.

اؤرنگ اوچون:« گل بورا» یئرینه« گل بولا» دئییرلر.

قلم سؤزجوگو تورکجه ده:

_قلمه آغاجینا نییه قلمه دئییرلر؟:

چونکو قلمه نی اکن زامان اونو قلم ائله ییرلر یانی قلمه آغاجینین قول بوداغیندان«قیریب» و یئنی بیر قلمه آغاجی اکیرلر.

_اوت و یا قمیشی بیچندن سونرا یئرده قالان اوچ دورت بارماق اؤزونلوغوندا  باشی کسیک و یا «قیریلمیش» قمیشلره «قلم» دئییرلر.

_یازماق اوچون ایشله نن«قلم» قیریلمیش قمیشلردن دوزه لیر.

_هامیسندان آچیق و آیدین آنلام «قلم» سؤزجوگونون «قیریلماق» آنلامیندا ایشلنیلمه سی دیر.

میثال: حضرت عباس (ع)ین قوللاری کربلا چؤلونده قلم اولدو.

بو سؤزجوگون بیر تورکجه سؤزجوک اولماسی آپ آچیق آیدین دیر.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۴ شهریور ۹۶ ، ۲۲:۱۳
باریش

قینقیرتماق یا قین قیرتماق

بیزده بیر گؤلمه جه کیمی سؤز واردیر: بیر گون بیر شاه عسگرلرینه فرمان وئریر هر کیم بیر دوشمانین باشین کسیب گتیرسه اونا او باش آغیرلیغیندا قیزیل وئریلسین. باجاریقلی ساواشچیلار هر بیری بیر باش گتیریرلر. بیر گون گؤرورلر بیر آوارا عسگر بیر باشسیز جسد و یا جمدگی چوخ زحمتله گتیریر. عسگر باشسیز جمدگی گتیریب آتیر شاهین قاباغینا سونرا شاها  سؤیله ییر: قبله عالم ساغ اولسون للش ده بیرین قینقیرتدی!

 شاه عسگردن سوروشور: بس بونون باشی هاردادی؟ 

عسگر دئییر: قبله عالم ساغ اولسون بونون باشی اولسایدی اوندا بو منی قینقیرداردی، باشی یوخ ایدی من بونو قینقیرتدیم! 

_----------------------------------------------


 بیر ادبیات اؤگرتمنی« قینقیرتماق» سؤزجوگون بوغدا قینی قیرتماقدان آلینمیش بیلیر.

اونون سؤیله دیگینه گؤره، قدیم خانلار بوغدا زمی سین بیچمه گه ایجازه وئرمزدیلر ویا چوخ بهره آلاردیلار. خانین گیزیرلری هرگون بوغدا زمیلرینه باش وورادیلار. اکینچی لرده گئجه لر گئدیب بوغدالارین قینلارین قیرتاردیلار. خانین آداملاری گلیب زمی یه باش ووراندا اونو آیاق اوسته گؤرردیلر آنجاق بیلمزدیلر کی قینلاری قیرتیلیب. بونا گؤره بو  ایشین آدی «قینقیرتما» قالمیشدی.

للش: بیر سؤزجوک دیر کی چاخان سؤیله ین آداملار اؤزلرینه اشاره ائدرکن سؤیله ییرلر.

میثال: _ بو آغیر داشی کیم بورا گتیریب؟

_ للش گتیریب!

للش بروردا یانی«من، اینجانب»

للش سؤزجوگونده« منم منم لیک واردیر.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۹ شهریور ۹۶ ، ۱۱:۳۵
باریش

There is no Frigate like a Book (1286)
BY EMILY DICKINSON
There is no Frigate like a Book 
To take us Lands away 
Nor any Coursers like a Page 
Of prancing Poetry – 
This Traverse may the poorest take 
Without oppress of Toll – 
How frugal is the Chariot 
That bears the Human Soul –


کیتاب کیمی بیر گمی یوخ
اوزاقلارا بیزی گؤتورر
واراق کیمی یئل آتی یوخ
شعرین ادبین هاوالاندیران قانادی
بئله بیر انگلسیز اوچوش ان اوجوزلو یولجولوقدور
سئویلمز بیر وئرگی سی یوخ
نئجه خیردا اوجوزلو بیر یئل آتینین آراباسی
اونون یولجولاری اینسان روحی دیر
شعر: امیلی دیکنسون
چئویرن: ع.دهقانی

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۹ مرداد ۹۶ ، ۱۷:۱۴
باریش

Sonnet 138: When my love swears that she is made of truth

BY WILLIAM SHAKESPEARE

When my love swears that she is made of truth,
I do believe her, though I know she lies, 
That she might think me some untutored youth, 
Unlearnèd in the world’s false subtleties. 
Thus vainly thinking that she thinks me young, 
Although she knows my days are past the best, 
Simply I credit her false-speaking tongue: 
On both sides thus is simple truth suppressed. 
But wherefore says she not she is unjust? 
And wherefore say not I that I am old? 
Oh, love’s best habit is in seeming trust, 
And age in love loves not to have years told. 
Therefore I lie with her and she with me, 
And in our faults by lies we flattered be.

منیم عشقیم آند ایچیرکی دوغرو دوزدن یارانیب
اینانسامدا اونا آنجاق بیلیرم کی یالان دئییب

بونا گؤره بلکه منی بیر آنلاماز گنج سانیر
خام بیر آدام کی دونیانین یالانلار ایله آلیشیب

بوش خیال دیردئسم منی دوغوردان بیر گنج بیلیر
یاخشی بیلیر خوش گونلریم منیم گئچیب

ساف ساف اونون یالان دیلین بگنیرم
هم بویاندا هم اویاندا دوغرو ایله دوز ازیلیب

آنجاق ندن او سؤیلمیر آلداتاندیر؟
ومن نیه یاشلیلیغیم اؤرگیمده سیر تک قالیب؟

آخ، عشقین گؤزل گؤرونتوسو یالان گوونمه سینده دیر
یاشلی عاشیق یاشی نئچه؟ هئچ دئمییب

بونا گؤره من یالانی دئدیم اونا اودا منه
دوغسادا مین خطا یالان سئوینجیمیز اوندا یاتیب

شعر: ویلیام شکسپیر
چئویرن: ع. دهقانی (باریش)
96/5/10

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۸ مرداد ۹۶ ، ۱۹:۵۸
باریش

یاغیش یاغار 

یاش اولار

یاشدان یاشیللیق اولار

یاشیللیقدا یاشام وار


باران می بارد 

زمین خیس می شود

جای خیس سبز میشود

جای سبز محل زندگی می شود

When it rains,

The earth becomes wet,

The wet place is green,

We can live in a green earth.

درست است که یکی از تعریف‌های زبان که تقریباً اکثر زبانشناسان قبول دارند اینست که زبان مجموعه ای از علایم قراردادی است تا بدینوسیله انسانها با همدیگر ارتباط برقرار کنند. این قراردادها شامل زبان اشاره هم می شود. اما به نظر می رسد این تعریف در مورد زبانهایی صادق است که در آنها ساخت کلمات کاملا اتفاقی بوده است. با زیر ذره بین قرار دادن کلمات بعضی از زبانها نظیر ترکی متوجه میشویم که در ساخت بسیاری از کلمات آنها ارتباط معنایی و ظاهری اعجازگونه به کار رفته است. در مثال بالا ارتباط معنایی و یا ظاهری کلمات(یاغیش_یاش_یاشیل_یاشام) در ترکی را با کلمات(باران_خیس_ سبز_ زندگی) در فارسی و (rain , wet, humid, green, life) در انگلیسی مقایسه کنید. می بینید که ارتباط جالب و شگفت آوری بین کلمات یاغیش و یاش که از آن به وجود می آید وجود دارد. رنگ یاشیل تنها در جایی بوجود می آید که یاش باشد و تنها در جایی یاشام وجود دارد که یاشیل باشد. پس نه تنها این کلمات قراردادی و اتفاقی نیستند بلکه در ساخت اینها مهارت بی نظیری به کار رفته است.  این ارتباط بیشتر شبیه آفریده های اعجازگونه طبیعت است. اما چنانچه می بینید هیچ رابطه ظاهری و یا معنایی بین life و rain و یا زندگی، باران، خیس و یا سبز وجود ندارد. این کلمات قراردادی هستند و هیچ معیاری در ساخت آنها به کار نرفته است. زیرا به عنوان مثال می توانستند به جایgreen و یا سبز کلمه دیگری بسازند چراکه در ساخت آنها هیچ توجهی به عامل بوجود آورنده آنها نشده است. 

دهقانی(باریش)

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۱ مرداد ۹۶ ، ۲۳:۰۹
باریش

بو سؤزو بیر بیلگیلی قوجادان دؤنه دؤنه ائشیتمیشم


 "هر اینسانا اولدوغو قدر دیر وئرین! ایگیرمی قیران دیری اولمایان آداما اوتوز قیران دیر وئرسن، اون قیران جیبیندن گئتمه لی دیر.                


ترجمه فارسی: این حرف را از یک پیر دانا بارها شنیده ام : به هرکسی به اندازه لیاقتش ارزش دهید. به کسی که 20ریال ارزش ندارد 30 ریال ارزش قائل بشوید 10 ریالش را به دور انداخته اید.

۷ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ آذر ۹۴ ، ۲۰:۰۱
باریش
در زبان ترکی بی نهایت فعل می توانند بدون نیاز به فاعل٬ مفعول ویا قید و ... در کنار هم بیایند. به مثال زیر توجه کنید:
گئدیردیم گؤردیم توتولوب ایله شیب دئدیم سوروشوم گؤروم گلر گلمزگؤردوم دئییر ایسته میرم گله م قوی گئدیم یاتیم باخدیم گؤردوم آغلاییر سیزلاییر زیرلاییر سیتقاییر دئدیم دور گئدک دانیشاق گولک دردله شک. گولدی دئدی گولماغیم گلدی یاپیش دوروم. قوجالمیشام سارالمیشام سولمیشام آریقلامیشام یالقیزلامیشام. یاپیشدیم قوزادیم نیققیلدادی زیققلدادی میرتداندی دئدی گؤزله ییخلماییم ییخیلسام چاتدارام پارتدارام ییرتیللام اؤللم دانیشدی یورولمادی آتدی توتدی قاریشدیردی ساواشدیردی باریشدیردی ساریشدیردی اؤپوشدیردی چیغیردیم دئدیم بسدی یورولدیم گئت یات قوتار...........
           
۷ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۳ مهر ۹۴ ، ۰۰:۰۵
باریش

خبر یوخدور او دونیادان

بیزه بیر سؤز دئین یوخدی

چوخ ایستردیم  گلن اولسون

منه بیر سؤز دئین اولسون

آمما حاییف بو دونیادن

گئدنلردن گلن یوخدی..

الا ای گور قازان!

بیر عومر قازدین گور،

بویور ایندی سنه بیر گور

اوزان یات قبریده راحت

ایچینده یوخدو اود یا کؤز

نه جننت دیر نده دوزخ

نه بیر باغچا نه بیر گول وار

نه بیر یورقان نه بیر یاسدیق

دویونجا قوملا توپراق وار

قاریشما اونلارا هرگز!

منه بیر سؤز دئه عقبی دن

نه لر اولموش نه لر گئچمیش؟

کیمی جننتده سیر ایلیر؟

کیمی نار جهننمده؟

یانیب کول تک قارا اولموش

سیچانلار بیر دلیگ آچمیش

دئمه سس گلمیری بوردان

اگر اهلی جهننمسن 

داخی قورخما سسون قوزا

اگر نکیر ویا منکر سنی قورخودسا هئچ سوسما

دئه بوردا نه ائله مک لازیم،

جهننمدن اوزاق اولماق

یئریم بستان و باغ اولسون

یقین چوخ خوشدی بو جننت

یقین یوخدور جهننم هئچ

گئدن گلمیر

اگر بیر یئر پیس اولسایدی گئدنلر اوردا قالمازدی

دئییرلر چوخ گؤزل یئردیر

ملک وار حور و غلمان وار

نه حوری لر! میثالی یوخدو دونیاده

اؤلوم یوخ آیریلیق یوخ

هرنه سؤیسن اوردا حاضیردی!

گون اورتا یوخ،سحریوخ،

آخشام اوستو یوخ

تلسمک یوخ،

عومور قورتارماییر

چون چاغ آدیندا بیر کلام اولماز

یورولماقدان نیشان یوخ هر نه وار شنلیک،یئمک ایشمک

باهالیق وئرگی یوخ مامور و دولت یوخ

اوغورلوق یوخ

ریا یوخ،توپ توفنگ یوخ

نه آج واردیر نه ده اؤکسیز

قوجا  یوخدور، قوجالار پهلوان تک بیر جاوان اولموش

نه یوخسول وار کی اوردا هامی اعیان دیر

هرکس آزاد ایلشیب اؤز کاخ وقصرینده شهنشه تک

یئنه من قورخورام تورکین دیلینده بیر مثل واردیر

دئییرلر آج تویوق یاتسا

گئجه رویاده دادلی داری صرف ائیلر
۲۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۳۱ تیر ۹۴ ، ۱۸:۰۰
باریش